ĐÔI NÉT VỀ KINH THÁNH VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU KINH THÁNH

Thứ bảy - 22/05/2021 01:30

Photo by Adrian Pingstone, https://vi.wikipedia.org/wiki/Kinh _Thánh

Photo by Adrian Pingstone, https://vi.wikipedia.org/wiki/Kinh _Thánh
[TƯ LIỆU - THĂNG LONG LIBRARY] Thư viện Thăng Long trích đăng giới thiệu một phần bài viết "Đôi nét về Kinh thánh và phương pháp nghiên cứu Kinh thánh" của tác giả Vũ Văn Hiếu. Nguồn dẫn: Bài viết đã được in trong cuốn sách: "Đào tạo Tôn giáo học ở Việt Nam quá trình hình thành và phát triển" của Bộ môn Tôn giáo học, Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, ĐHQGHN, do PGS.TS Trần Thị Kim Oanh chủ biên, Nxb Tôn giáo, 2017, tr. 446-451.


                                      
 
          Muốn hiểu về một tôn giáo, không thể không nghiên cứu kinh điển của tôn giáo đó. Kinh điển của tôn giáo tỏ bày về bản chất của tôn giáo đó. Tuy nhiên việc tiếp cận nghiên cứu kinh điển tôn giáo là công việc khó khăn, nó đòi hỏi những người đam mê nghiên cứu lĩnh vực này phải có phương pháp phù hợp và khả năng "cảm" về đối tượng nghiên cứu. Việc nghiên cứu Kinh thánh là một đòi hỏi đối với những ai muốn hiểu về Ki-tô giáo. Ở góc độ hiện sinh, Kinh thánh chứa đựng nhiều quan điểm nhằm trả lời cho những câu hỏi về phần lớn các vấn đề mà con người phải đối mặt ở mọi nơi và mọi thời: Con người là ai? Con người bởi đâu mà hiện hữu? Tại sao con người lại ở đây? Số phận con người là gì? Ý nghĩa sự tồn tại của mỗi cá nhân là gì trong một thế giới có cấu trúc?... Vì thế, việc nghiên cứu Kinh thánh luôn có tính thời sự. Bài viết này, người viết đề cập đến một số nội dung về Kinh thánh và phương pháp tiếp cận nghiên cứu Kinh thánh.


       
1. Bộ Kinh thánh và vai trò của Kinh thánh
        1.1. Từ nguyên "Kinh thánh" và những sách thuộc Kinh thánh


         Danh từ Kinh thánh hay Thánh kinh là nghĩa chuyển dịch từ tiếng Hy Lạp "biblia", chỉ có nghĩa đơn giản là "kinh sách", theo nghĩa chung chỉ một tuyển tập gồm nhiều tác phẩm được xem là tác phẩm có uy tín, mang tính chất thánh thiện đặc biệt. Ngày xưa, khi dịch Cựu ước toàn thư và Tân ước toàn thư sang chữ Hán, người Trung Quốc gọi hai cuốn sách này là "Thần thánh điển phạm" (Mẫu mực thiêng liêng) và "Thiên kinh địa nghĩa" (Đạo nghĩa muôn thuở). Về sau, khi in gộp Cựu ước và Tân ước thành một bộ sách, người Trung Quốc ghép hai chữ thứ hai lại thành "Thánh kinh".
       
Kinh thánh là một pho sách (Công giáo thừa nhận 73 quyển, Tin lành công nhận 66 quyển) được chia làm hai phần Cựu ước (Công giáo thừa nhận 46 cuốn, Tin lành thừa nhận 39 cuốn) và Tân ước (27 cuốn, đều được Công giáo và Tin lành thừa nhận). Cựu ước là những sách được viết trước Đức Giê-su ra đời do các vị được gọi là Tiên tri và các tác giả người Do Thái khác; Tân ước được viết sau Đức Giê-su ra đời, do các vị được gọi là thánh sử, các Tông đồ và các môn đệ trực tiếp của các vị này.
          Cựu ước (Công giáo) gồm 46 cuốn được chia làm 3 loại: Sử ký gồm 21 cuốn (Sáng thế, Xuất hành, Lê-vi, Dân số, Đệ Nhị luật, Giô-suê, Thủ lãnh, Rút, Sa-mu-en quyển 1, Sa-mu-en quyển 2, Sách Các vua quyển 1, Sách Các vua quyển 2, Sử biên niên quyển 1, Sử biên niên quyển 2, Ét-ra, Nơ-khe-mi-a, Tô-bi-a, Giu-đi-tha, Ét-te, Ma-ca-bê quyển 1, Ma-ca-bê quyển 2); Giáo huấn gồm 7 cuốn (Gióp, Thánh vịnh, Châm ngôn, Giảng viên, Diễm ca, Khôn ngoan, Huấn ca); Tiên tri gồm 18 cuốn (I-sai-a, Giê-rê-mi-a, Ai-ca, Ba-rúc, Ê-dê-ki-en, Đa-ni-en, Hô-sê, Giô-en, A-mốt, Ô-va-đi-a, Giô-na, Mi-kha, Na-khum, Kha-ba-cúc, Xô-phô-ni-a, Khác-gai, Da-ca-ri-a, Ma-la-khi). 27 cuốn trong Tân ước cũng được chia làm ba thể loại: Sử ký gồm 5 cuốn (Mát-thêu, Mác-cô, Lu-ca, Gio-an, Công vụ tông đồ); Giáo huấn gồm 21 quyển (Rô-ma, Cô-rin-tô 1, Cô-rin-tô 2, Ga-la-ta, Ê-phê-sô, Phi-líp-phê, Cô-lô-sê, Thê-sa-lô-ni-ca 1, Thê-sa-nô-ni-ca 2, Ti-mô-thê 1, Ti-mô-thê 2, Ti-tô, Phi-lê-môn, Do-thái, Gia-cô-bê, Phê-rô 1, Phê-rô 2, Gio-an 1, Gio-an 2, Gio-an 3, Giu-đa); Tiên tri có một cuốn là Khải huyền.


         1.2. Vai trò của Kinh thánh

          
- Vai trò tôn giáo
         
Kinh thánh có vai trò về mặt tôn giáo đặc biệt quan trọng. Phần đầu tiên trong Kinh thánh (thường được tín đồ Ki-tô giáo gọi là Cựu ước, và người Do Thái gọi là Tanak) được người Do Thái xem là kinh sách thiêng liêng. Tín đồ Ki-tô giáo thì xem toàn bộ Kinh thánh là "Lời Chúa" trong cùng một tâm thế. Ngoài ra, Islam mặc dù có sách thánh của riêng mình (Kinh Qur'an) cũng chịu ảnh hưởng nhiều từ Kinh Cựu ước, và trong một chừng mực nào đó, chịu ảnh hưởng của Kinh Tân ước. Bản thân Islam cũng thừa nhận giá trị nhất định trong "Kinh sách" của Ki-tô giáo và Do Thái giáo, và gọi những người theo hai tôn giáo này là dân của Kinh sách. Vì thế, xét từ góc độ tôn giáo, Kinh thánh có vai trò đặc biệt trong lịch sử và sinh hoạt của ba tôn giáo này. Ngoài ra, nền tảng tôn giáo của một bộ phận lớn dân số toàn cầu, trực tiếp hay gián tiếp trong đạo Ki-tô hay Do Thái.

          - Vai trò văn hóa
       
Không thể phủ nhận vị trí và ảnh hưởng của Kinh thánh trên lĩnh vực văn hóa. Kinh thánh chứa đựng một số tác phẩm văn học nổi tiếng trên thế giới, vì thế cấu thành một bộ phận quan trọng trong truyền thống văn học phương Tây. Ngoài ra, ảnh hưởng sâu rộng và việc áp dụng phổ biến các chủ đề, hình ảnh trong Kinh thánh có thể được tìm thấy trong rất nhiều các tác phẩm của nhiều nhân vật văn học nổi tiếng trong thế giới phương Tây. Kinh thánh truyền cảm hứng cho ngành hội họa, điêu khắc, kiến trúc và âm nhạc trong nền văn hóa phương Tây, và phần lớn truyền thống luật pháp và xã hội phương Tây đều dựa vào tư tưởng và các hướng dẫn thực hành trong Kinh thánh.

         - Vai trò lịch sử
         
Kinh thánh, ở góc độ lịch sử là những ghi chép về các sự kiện, sinh hoạt, nhân vật... cung cấp tư liệu nguồn quan trọng đối với các sử gia, vì không có tư liệu này, kiến thức Cận Đông cổ đại của các sử gia sẽ bị hạn chế và sử gia sẽ hầu như không biết gì về sinh hoạt và lịch sử của nước Israel cổ đại cũng như phong trào Ki-tô giáo ban đầu.
        Ngoài ra, người ta có thể khám phá những ý nghĩa quan trọng khác của Kinh thánh như đạo đức, ý nghĩa hiện sinh...


          2. Một số gợi ý về phương pháp nghiên cứu Kinh thánh
            2.1 Một số khó khăn thường gặp khi nghiên cứu Kinh thánh

          
Ngày nay, khi tiếp cận nghiên cứu Kinh thánh, người nghiên cứu thường gặp một số khó khăn:
        Thứ nhất, xuất phát từ tính đa dạng của Kinh thánh. Kinh thánh phản ánh kinh nghiệm và sinh hoạt của hai cộng đồng khác biệt là Israel cổ đại và cộng đồng đạo Ki-tô nguyên thủy. Những tư liệu khác nhau do nhiều tác giả viết ra, trong thời gian hơn 1000 năm và ít nhất bằng ba ngôn ngữ khác nhau (Hê-bơ-rơ, A-ram, Hi Lạp); chúng biểu hiện cho sự đa dạng các hình thức văn học: truyền thuyết, lịch sử, hư cấu, luật pháp, thi ca, bài giảng, thư gửi...
         Thứ hai, xuất phát từ khoảng thời gian biên soạn đến nay, khoảng 2 đến 3 thiên niên kỷ; các sự kiện được đề cập trong Kinh thánh, những người tham gia các sự kiện và bố cục tư liệu Kinh thánh được ấn định trong bối cảnh các nền văn hóa xa xôi trong lịch sử.
       Thứ ba, liên quan đến thế giới tư tưởng trong Kinh thánh. Trong nhiều phương diện, những quan niệm trong Kinh thánh xa lạ với nhận thức của con người thời nay, như quan điểm về nguồn gốc hình thành và cấu trúc vũ trụ theo Kinh thánh về cơ bản khác với quan niệm khoa học hiện đại...
         Thứ tư, sự tồn tại những định kiến (nếu có) của cá nhân người nghiên cứu đối với Kinh thánh cũng là một rào cản cần được thừa nhận và khắc phục nếu người nghiên cứu thực sự muốn biết các tác giả Kinh thánh muốn nói gì trong thời đại của họ.
....

        .

    Tài liệu tham khảo

1. Kinh thánh Lời Chúa cho mọi người (2012), Nhóm phiên dịch Các giờ kinh phụng vụ dịch, Nxb Tôn giáo, Hà Nội.
2. John H. Hayes (2008), Nhập môn Kinh thánh, TS. Nguyễn Kiên Trường dịch, Nxb Tôn giáo, Hà Nội.
3. Lane A. Burgland (2016), Đọc và hiểu Kinh thánh, Lê Thị Thanh Hà dịch, Nxb Tôn giáo, Hà Nội.




 

Tác giả bài viết: Vũ Văn Hiếu - Nxb Tôn giáo, Ban Tôn giáo Chính phủ.

  Ý kiến bạn đọc

Bạn đã không sử dụng Site, Bấm vào đây để duy trì trạng thái đăng nhập. Thời gian chờ: 60 giây